چابهار به دلیل موقعیت استراتژیک خود در سواحل مکران و دسترسی مستقیم به آبهای آزاد، همواره مورد توجه قدرتهای منطقهای بوده است. سرمایهگذاری هندیها در این بندر، تلاشی برای ایجاد مسیر جایگزین به افغانستان و آسیای مرکزی محسوب میشود؛ مسیری که بدون عبور از پاکستان، امکان دسترسی مستقیم به بازارهای شمالی را فراهم میکند. این اقدام برای هند، یک فرصت ژئوپلیتیکی و برای ایران، یک ابزار توسعهای است.
سرمایهگذاری در زیرساختهای بندری و لجستیکی چابهار، علاوه بر افزایش ظرفیت تخلیه و بارگیری، زمینهساز رونق تجارت دریایی و جذب سرمایههای خارجی خواهد شد. هند با ورود به این پروژه، عملاً بخشی از زنجیره تأمین منطقهای را در اختیار میگیرد و ایران نیز از این طریق میتواند جایگاه خود را در مسیرهای ترانزیتی تثبیت کند.
این سرمایهگذاری تنها به توسعه بندر محدود نمیشود، بلکه پیامدهای اقتصادی گستردهای برای استان سیستان و بلوچستان دارد. ایجاد فرصتهای شغلی، افزایش درآمدهای محلی و بهبود زیرساختهای حملونقل، از جمله آثار مستقیم این همکاری است. در سطح ملی نیز، چابهار میتواند به یکی از کانونهای اصلی صادرات و واردات ایران تبدیل شود.
از منظر سیاسی، حضور هند در چابهار پیام روشنی برای رقابتهای منطقهای دارد. این اقدام نشان میدهد که دهلینو به دنبال کاهش وابستگی به مسیرهای سنتی و افزایش نفوذ خود در آسیای مرکزی است. برای ایران نیز، این همکاری فرصتی برای متنوعسازی شرکای اقتصادی و کاهش فشارهای ناشی از تحریمها به شمار میرود.
با این حال، چالشهایی نیز وجود دارد. تحریمهای بینالمللی، محدودیتهای مالی و پیچیدگیهای بوروکراتیک میتوانند روند سرمایهگذاری را کند کنند. علاوه بر این، رقابت قدرتهای منطقهای مانند چین و پاکستان، فشارهای سیاسی مضاعفی بر این پروژه وارد خواهد کرد.
در مجموع، سرمایهگذاری هندیها در بندر چابهار را میتوان نقطه عطفی در روابط ایران و هند دانست؛ نقطهای که اگر با مدیریت هوشمندانه و هماهنگی نهادی همراه شود، میتواند چابهار را به یکی از مهمترین مراکز ترانزیتی و تجاری منطقه بدل کند
معاون وزیر راه و شهرسازی گفت: سرمایهگذاری از سوی هندیها در بندر شهید بهشتی چابهار در حال انجام است و وقفهای در سرمایه گذاری ایجاد نشده، معافیتها هم به این بندر برگشته است.
سعید رسولی، مدیر عامل سازمان بنادر و دریانوردی و معاون وزیر راه و شهرسازی در جمع خبرنگاران درباره ابهامات حضور اپراتور هندی در بندر چابهار و مسائل به معافیت این بندر اظهار داشت: سرمایهگذاری از سوی هندیها در بندر شهید بهشتی چابهار در حال انجام است و وقفهای در سرمایه گذاری ایجاد نشده، معافیتها هم به این بندر برگشته است.
وی ادامه داد: افراد اطلاعات درستی از وضعیت این بندر در اختیار ندارند و اطلاعات دقیقی از این بندر منتشر نشده و حتی برخی از مسئولان اطلاعات نادرست از این بندر در اختیار دارند. موضوع این است که گمان میکنند که کل منطقه و بندر چابهار در اختیار یک شرکت هندی قرار دارد که این تصویر و اطلاعات درستی نیست، بلکه تنها یک بخش از این بندر در اختیار اپراتور هندی قرار دارد. در سایر بخشهای دیگر بندر اشخاص حقیقی و حقوقی در حال سرمایهگذاری هستند.
مدیر عامل سازمان بنادر و دریانوردی افزود: سرمایه گذاری در این بندر در حال انجام و تجهیزات در حال خرید و نصب است و معافیتها اعلام و تمدید شده و هندیها خودشان پیگیر این موضوعات هستند.
معاون وزیر راه و شهرسازی تاکید کرد: همچنین باید اعلام کنم که در بخش تخلیه و بارگیری هم رشد بسیار قابل توجهی را در این بندر شاهد هستیم و شبکه ریلی در داخل بندر در حال احداث است و با این اقدام با جدیت و با سرعت در حال انجام است.
وی افزود: پروژههای سرمایهگذاری متعدد و سیلوهای مختلف در این بندر در بخش های فله و کانتینری در حال انجام و ساخت و بندر بسیار فعال است.
